Sluipverbruik meten doe je het makkelijkst met een stopcontactmeter, ook wel een energiemeter of verbruiksmeter genoemd. Je steekt die tussen het apparaat en het stopcontact, en je ziet direct hoeveel watt het apparaat verbruikt, ook als het op stand-by staat. Dat is de kern van het verhaal. Hieronder lees je precies hoe je dat aanpakt en wat je verder nog kunt doen.
Wat is een stopcontactmeter en hoe gebruik je die?
Een stopcontactmeter is een klein apparaatje dat je in het stopcontact steekt. Vervolgens sluit je het apparaat aan op de meter. Het display toont het verbruik in watt (W) of kilowatt (kW). De meeste modellen laten ook het cumulatieve verbruik in kilowattuur (kWh) zien als je het apparaat langer aangesloten laat.
Zo gebruik je zo’n meter stap voor stap:
- Steek de stopcontactmeter in een vrij stopcontact.
- Sluit het apparaat dat je wilt meten aan op de meter.
- Zet het apparaat op stand-by of in de toestand die je wilt meten.
- Lees het verbruik af in watt. Staat er 0,0 W? Dan verbruikt het apparaat nauwelijks iets in die modus.
- Laat de meter een dag of langer aanstaan om het dagverbruik in kWh te zien.
Stopcontactmeters zijn te koop bij bouwmarkten en elektronicawinkels, en kosten doorgaans tussen de 10 en 30 euro. Dat verdien je snel terug als je daarmee een zuigende stroomvreters ontdekt.
Sluipverbruik meten zonder extra apparaatje
Je hebt niet altijd een stopcontactmeter nodig. Met een slimme meter kun je ook thuis meten, al is dat minder nauwkeurig per apparaat. Slimme meters registreren het totale verbruik van je woning per kwartier of zelfs per minuut. Je leest die gegevens uit via de app van je energieleverancier of via de P1-poort van de meter.
De truc: schakel alle apparaten uit die je niet nodig hebt en kijk wat de meter nog steeds registreert. Wat er dan nog loopt, is je basisverbruik door stand-byapparaten, routers, settopboxen en andere altijd-aan-apparaten. Dit geeft geen meting per apparaat, maar wel een totaalbeeld van wat er onnodig stroomt.
Een andere manier is de nulmeting. Ga ’s avonds laat, als bijna alles uit is, naar je meterkast en kijk of de LED of het schijfje van je meter nog draait of knippert. Draait die snel? Dan is er meer verbruik dan verwacht.
Hoeveel kost sluipverbruik eigenlijk?
Om te begrijpen waarom meten loont, helpt een eenvoudig rekenvoorbeeld. Stel dat een televisie op stand-by 5 watt verbruikt. Dat lijkt weinig, maar over een jaar loopt dat op:
| Situatie | Verbruik per jaar | Kosten per jaar (bij 0,30 euro per kWh) |
|---|---|---|
| Tv op stand-by (5 W, 8.760 uur) | 43,8 kWh | ca. 13 euro |
| Router altijd aan (8 W) | 70,1 kWh | ca. 21 euro |
| Settopbox altijd aan (15 W) | 131,4 kWh | ca. 39 euro |
Tel je meerdere apparaten bij elkaar op, dan kan het sluipverbruik in een gemiddeld huishouden al gauw oplopen tot enkele tientallen euro’s per jaar. Precies daarom is meten zinvol: je weet wat de boosdoeners zijn en kunt gericht ingrijpen.
Welke apparaten zijn de grootste vreters?
Niet elk apparaat dat op stand-by staat is een probleem. Oudere apparaten zonder energielabel of met een verouderd voedingsblok verbruiken vaak veel meer dan moderne modellen. Typische kandidaten om te meten zijn:
- Oudere televisies en settopboxen
- Spelcomputers in stand-bymodus
- Opladers die in het stopcontact blijven zitten zonder telefoon of laptop
- Oude routers en modems
- Koffiemachines of waterkokers met een display dat altijd brandt
- Versterkers en audioapparatuur op stand-by
Meet deze apparaten één voor één met een stopcontactmeter. Apparaten die meer dan 1 watt verbruiken op stand-by zijn al de moeite waard om aan te pakken.
Slimme stekkers als alternatief
Een slimme stekker combineert meten en aanpakken in één. Je steekt hem in het stopcontact, koppelt hem via een app aan je wifi, en je ziet het verbruik per apparaat op je telefoon. Veel modellen laten je de stekker ook op afstand of via een timer uitschakelen, zodat sluipverbruik automatisch stopt buiten gebruikstijden.
Een nadeel is dat slimme stekkers zelf ook stroom gebruiken en een app-account vereisen. Ze zijn ook duurder dan een eenvoudige stopcontactmeter: reken op 15 tot 40 euro per stuk. Voor apparaten die je toch wilt kunnen aansturen via je telefoon of een schema, is dat geld wel goed besteed.
Begin met een eenvoudige stopcontactmeter om te weten waar het verbruik zit. Daarna kun je per situatie beslissen of een slimme stekker, een tijdschakelaar of gewoon de stekker uit het stopcontact de beste oplossing is.
