Een stekkerdoos met apparaten die op standby staan, verbruikt stroom zonder dat je er iets mee doet. Dat heet sluipverbruik, en een stekkerdoos is precies de plek waar je dat het makkelijkst kunt aanpakken. Door slim gebruik te maken van je stekkerdoos kun je dit verbruik flink terugdringen, zonder dat je elk apparaat apart hoeft uit te trekken.
Sluipverbruik ontstaat omdat veel apparaten nooit echt volledig uitstaan. Een televisie die op standby staat, een oplader zonder telefoon, een spelcomputer in rustmodus: ze trekken allemaal een klein beetje stroom. Dat lijkt weinig, maar over een heel jaar telt het op. Naar schatting kan sluipverbruik in een gemiddeld huishouden oplopen tot enkele tientallen euro’s per jaar (schatting 2026), afhankelijk van het aantal apparaten en hoe lang ze ongebruikt aan staan.
Waarom een stekkerdoos sluipverbruik versterkt
Een gewone stekkerdoos verandert niets aan het sluipverbruik. Als je er vijf apparaten op aansluit die allemaal op standby staan, telt het verbruik van al die apparaten gewoon bij elkaar op. De stekkerdoos zelf verbruikt daarbij ook nog een kleine hoeveelheid stroom, al is dat verwaarloosbaar bij de meeste modellen.
Het probleem zit hem in het gemak: je sluit apparaten aan en vergeet ze. Omdat je niet voor elk apparaat apart de stekker hoeft te trekken, blijft alles altijd “aan”. Een stekkerdoos maakt het dus makkelijk om sluipverbruik te negeren, tenzij je hem bewust gebruikt als schakelaar.
Sluipverbruik tegengaan met de juiste stekkerdoos
De eenvoudigste oplossing is een stekkerdoos met een hoofdschakelaar. Met één druk op de knop zet je alle aangesloten apparaten tegelijk volledig uit. Er loopt dan geen stroom meer, waardoor sluipverbruik via die stekkerdoos tot nul daalt. Dit werkt het beste voor een thuisbioscoop, een bureau met computer en randapparatuur, of een entertainmenthoek met tv en spelcomputers.
Een stap verder is een stekkerdoos met individuele schakelaars per stopcontact. Zo kun je per apparaat bepalen wat wel en niet stroom krijgt. Handig als je bepaalde apparaten wel aan wilt houden (zoals een router of settopbox) en andere niet.
Er zijn ook slimme stekkerdozen die je via een app of timer kunt aansturen. Je stelt in dat de stekkerdoos ’s nachts of tijdens je werkdag automatisch uitschakelt. Dat vraagt even wat instelling, maar daarna loopt het vanzelf. Let wel op de prijs: een slimme stekkerdoos kost meer dan een gewone, en het duurt even voordat de besparing de aanschaf terugverdient.
Welke apparaten zorgen voor het meeste sluipverbruik?
Niet elk apparaat verbruikt evenveel in standby. Dit zijn de apparaten waarbij sluipverbruik het hardst oploopt:
- Televisies en settopboxen (met name oudere modellen)
- Spelcomputers die in rustmodus blijven updaten
- Opladers die in het stopcontact blijven zitten zonder apparaat
- Magnetrons en koffiemachines met een klok of display
- Hifi-installaties en versterkers op standby
Apparaten die je continu nodig hebt, zoals een router of alarmsysteem, laat je beter niet op een schakelbare stekkerdoos aansluiten. Die hebben een reden om altijd aan te staan.
Praktisch: zo gebruik je een stekkerdoos om sluipverbruik te stoppen
Het werkt het beste als je vaste momenten kiest waarop je de stekkerdoos uitschakelt. Denk aan het moment dat je naar bed gaat of de deur uitgaat. Als je een stekkerdoos met hoofdschakelaar hebt, kost het je één handeling per dag. Zet die stekkerdoos op een goed bereikbare plek, want als hij achter een kast staat, gebruik je de schakelaar toch niet.
Een eenvoudig rekenvoorbeeld: stel dat de apparaten op één stekkerdoos samen 15 watt verbruiken in standby. Dat is 15 W x 24 uur x 365 dagen = 131 kWh per jaar. Bij een stroomprijs van rond de 0,30 euro per kWh (schatting 2026) kost dat ruim 39 euro per jaar. Schakel je die stekkerdoos elke avond acht uur uit, dan bespaar je al een derde daarvan, ongeveer 13 euro. Bij meerdere stekkerdozen in huis loopt dat op.
Een schakelbare stekkerdoos kost al vanaf een paar euro in de winkel. De terugverdientijd is daarmee kort, zeker als je hem consequent gebruikt. Het grootste effect behaal je niet door dure slimme apparatuur aan te schaffen, maar door de gewone stekkerdoos die je al hebt bewust te gebruiken als uitschakelaar aan het einde van de dag.
